|
Kadınlar İçin |
 |
|
|
Astroloji |
|
|
|
|
Erkekler İçin |
|
|
|
|
|
|
|
Dismenore
Adet Kanaması (Sancılı Adet Görme) |
|
 |
Dismenore Adet Sancısı Nedir?
Kadınların yarısından
fazlasında adet döneminde az ya da çok ağrı olur. Ancak
yaklaşık %10 kadında adet dönemindeki sancı oldukça
şiddetli olur ve kadının 1-3 gün boyunca çoğu durumda
kendini iş göremeyecek kadar kötü hissetmesine neden
olur. |
|
Kadın Hastalıkları ve Doğum kliniklerine
yapılan acil başvurularının yaklaşık %10'u adet sancısı
nedeniyle olmaktadır.
Dismenore, yani sancılı adet görme başvuru yapıldığı
takdirde gerekli incelemeler sonrası etkili bir şekilde
tedavi edilebilir. |
Neden
sancılı adet görülür?
Sancılı
adet görme aslında normal adet görme mekanizmasının
önemli bir parçası olan uterus kasılmalarının kadın
tarafından ağrı şeklinde hissedilmesidir. Bu uterus
kasılmalarının amacı uterus iç tabakasının atılarak
yenilenmesi esnasında oluşan kanama miktarını en az
seviyede tutmaktır. Bu kasılmalar esnasında uterusta
bölgesel olarak prostaglandin adı verilen bazı maddeler
salgılanır. Ağrıya yolaçan olayın bu prostaglandinlerin
ya aşırı miktarda salgılanması ya da kadında
prostaglandinlere ağrı şeklinde bir aşırı duyarlılık
cevabı oluşması olduğu kabul edilmektedir. Prostaglandin
salgısı yumurtlama sonrasında oluşan bir olay olduğundan
tipik olarak adet görmeden kısa süre önce başlayan ve
adet bittikten sonra tümüyle kaybolan adet sancısı
yumurtlama olduğunun güvenilir belirtilerinden biridir.
Sancılı adet görmenin nadir görülen nedenleri arasında
serviks (rahimağzı) girişinin kürtaj, enfeksiyon gibi
nedenlere bağlı olarak daralmış olması ve buna bağlı
olarak adet kanının "zorlukla atılması" ve spiral
kullanımı gibi nedenler yeralır.
Ne gibi belirtiler oluşur?
Adet sancısı genellikle adet görmeden önceki ilk 24 saat
içinde başlar, adet görmekle beraber şiddeti kısa süreli
olarak artar ve adet döneminin bitmesine kadar giderek
hafifler.
Bulantı-kusma, halsizlik, ishal, kramplara ek olarak
şiddetli belağrısı ve başağrısı sancıyla beraber sık
görülen diğer belirtilerdir. Ağrının çok şiddetli olduğu
durumlarda bayılma bile ortaya çıkabilir.
Ne zaman jinekolojik değerlendirme gerekir?
Adet sancıları ağrı kesicilerle kontrol altına
alınabiliyorsa ve başka bir jinekolojik belirti yoksa
jinekolojik muayene gerekli degildir. Ancak adet
sancıları çok şiddetli olup genel iyilik halini
etkilemeye başlamışsa ve/veya iş kaybına neden oluyorsa
mutlaka jinekolojik değerlendirme yapılmalı etkili bir
tedavi uygulanmalıdır.
Jinekolojik değerlendirmenin çok önemli bir amacı
vardır. Endometriozis (rahim iç tabakasının normaldışı
bölgelerde bulunması), kronik enfeksiyon, yapışıklıklar,
yumurtalık kistleri, uterus miyomları ve diğer bazı
jinekolojik hastalıklar kendilerine özgü belirtiler
dışında aynen adet sancısı gibi belirtiler de
verebilirler. Yapılan jinekolojik muayene bu durumların
varlığını ortaya çıkarır ve böyle durumlarda tedavi
tamamen farklı olur.
Nasıl tedavi edilir?
Eğer jinekolojik muayenede adet sancısını taklit edecek
bir durum sözkonusuysa (endometriozis, yumurtalık kisti,
miyom, spiral, enfeksiyon gibi) öncelikle saptanan
hastalık tedavi edilmelidir. Yetersiz değerlendirme
sonucu yapılan tedavinin başarılı olma şansı düşüktür.
Jinekolojik muayenede hiç bir jinekolojik patoloji
saptanmadığında ilk basamak tedavi ağrı kesicilerdir.
Kullanılacak ağrı kesiciler "nonsteroid anti inflamatuar
analjezikler" adı altında gruplandırılan ve ağrı kesme
dışında iltihap giderici özellikleri de buılunan ağrı
kesiciler olmalıdır. Bu ilaçlar ağrıyı kesmeleri dışında
prostaglandin üretimini de azaltarak çift yönlü tedavi
yaparlar. Adet başlamadan 24 saat öncesinde doktor
önerisine göre değişen dozlarda tercihan naproksen
sodyum içeren ilaçlar kullanılır ve sancı devam ettiği
sürece ilaçlar alınmaya devam edilir.
Ağrı kesici ilaçlara yanıt alınamayan durumlarda ikinci
basamak tedavi doğum kontrol haplarıdır. Dismenore ile
yumurtlama arasında yakın bir ilişki sözkonusu
olduğundan yumurtlamanın doğum kontrol haplarıyla
ortadan kaldırılması ağrıları çoğu durumda etkili bir
şekilde kontrol altına alır.
İkinci basamak tedaviden de fayda görmeyen kadınlarda
ileri inceleme gerekir. Bu amaçla gerekli ön hazırlığı
takiben laparoskopi adı verilen yöntemle karın boşluğu
incelenir. Bu incelemede genellikle saptanan patoloji
endometriozistir ve tedavisi daha farklıdır.
Olayın psikolojik kompoonentinin varlığından
şüphelenildiği durumlarda doktor önerisine göre
psikiyatri konsultasyonu gerekebilir.
Yoga, transandantal meditasyon, biofeedback, gevşeme
gezersizi gibi yöntemler de usulüne uygun olarak
uygulandıklarında faydalı olabilir. |
|
|
|
Aşk |
|
|
|
|
Sevgi |
|
|
|
|
Sağlık |
|
|
|
|
