|
| Okulu Reddetme Okul fobisi |
 Çeşitli kaygılar nedeni ile çocuğun okula
gitmeyi reddetmesidir. Çocuk okula gitmez veya okula gider derslere
devam etmeden okuldan ayrılır.
Okul reddi okul hayatının her döneminde ortaya çıkabilir; ancak
çoğunlukla geçiş dönemlerinde, yani okula başlama ve 10-11 yaş
dönemlerinde ortaya çıkar.
İlk kez okula giden 6-7 yaş çocukları, ailelerinden ayrılarak
yabancı bir ortama girdiklerinde, yabancı ortamı tanıyıp arkadaşlar
edininceye kadar bazı uyum sorunları gösterebilirler. Bu uyum sorunları
okula gitmeyi reddetme düzeyinde değildir. Okul reddi olan çocuklar ise
okula başlarken anne veya babalarından ayrıldıklarında sebebini
bilmedikleri büyük bir kaygı, korku duyarlar. Bu nedenle de okulda
durmak istemezler, buna zorlandıklarında ağlama krizleri, öfke
nöbetleri ve fiziksel bir hastalığı düşündürecek karın ağrısı,
bulantı, kusma, başağrısı, baş dönmesi gibi belirtiler gösterebilirler.
Yapılan muayene ve tetkiklerde bu belirtileri açıklayacak bir fiziksel
hastalık tespit edilemez. Okul zamanı veya okulda büyük bir kaygı,
korku ve fiziksel belirtileri gösteren çocuk okula gitmediği zaman veya
hafta sonları oldukça rahat, neşelidir. Hiçbir şikayeti yoktur. Pazar
günü akşamdan veya pazartesi sabah bu belirtiler ortaya çıkmaya başlar.
Çocuk neden okula gitmediğini tam olarak açıklayamaz, ancak içinde bir
korku olduğunu, ağlama hissi geldiğini söyler, bazen de öğretmen
kızıyor, arkadaşlarım benimle oynamıyorlar gibi gerekçeler öne sürer.
Bazı çocuklarda başlangıçta okula giderler; daha sonra birden okula
gitmeyeceklerini söylerler.
Ergenlik öncesi veya ergenlikte ortaya çıkan okul reddi 6-7 yaş
çocuklarındaki gibi birden ve şiddetli belirtilerle başlamaz. Yavaş
yavaş okula karşı, arkadaşlarına karşı, zevk aldıkları şeylere karşı
ilgisizlik başlar. Okula karşı isteksizli genelleşerek diğer ortamlarda
da ortaya çıkmaya, çocuğun içe kapanmasına neden olur. Sosyal ve
akademik hayatında çeşitli sorunlar ve bunlara bağlı olarak ortaya çıkan
çeşitli ruhsal sorunlar yaşayabilir.
Okul reddinin temelinde çocuğun aşırı korunup, kollanması,
annesinden koparak bağımsızlaşamaması nedeni ile kendisine güveninin
gelişememesi yatar.Aile bireyleri genellikle birbirlerine bağımlıdırlar.
Biri diğerine bir şey olacak korkusunu yaşar. Çocuğa bir şey olacak
diye hep tetikte dururlar. Çocuğun basit bir hastalığında veya basit bir
kazada çok telaşlanırlar. Çocuğa bir şey olur korkusu ile çocuğun kendi
başına bir şey yapmasına izin vermezler. Çocuğun yapması gereken
şeyleri kendileri yaparlar.Böyle yetişen bir çocuk okula başladığında
kendisini yapayalnız ve güvensiz hisseder.Kendisine veya anne babasına
bir şey olacak korkusunu yaşar.
Okul reddi okula başlama ile birlikte başlayacağı gibi,daha sonra
kaza, hastalık nedeni ile okula gidememe, çocuğa yakın olan aile
üyelerinden birinin hastalığı, ölümü, anne baba arasındaki sorunlar,
kardeş doğumu, öğretmen tarafından duygusal ve ya fiziksel olarak
örselenme, okul değişikliği, ağır ödevler, tatiller, okul arkadaşları
ile yaşanan sorunlar, okul reddini tetikleyebilir.
Tedavi için aile, öğretmen ve okul yönetiminin işbirliği önemlidir.
Aile ve öğretmen, okul yönetimi sorun hakkında aydınlatılmalıdır. Çocuk
sınıfa girmezse bile okul bahçesine götürülmeli, tenefüslerde
arkadaşları ile oynaması sağlanmalıdır. Başlangıçta birkaç saat anne
babası ile okul bahçesinde oynaması sağlanırken bu süre zamanla
uzatılmalıdır. Aynı süreç sınıf içinde tekrarlanmalıdır. Okula gitmiyor
diye dayak atmak, kızmak, aşağılamak, suçlamak, sorunu dahada
ağırlaştırabilir. Anne babanın ev içindeki tutumlarını değiştirmeleri,
ve çocuğa anlayışlı davranmaları, güven vermeleri, sosyal yönden teşvik
etmeleri önemlidir.Aynı tavrı öğretmeninde göstermesi gerekir.
Belirtilen davranışlarla çocuk okula dönmezse, ilaveten bilişsel
davranışçı tedavi ile çocuk okula dönebilir. Sıkıntısı çok fazla olan
ve depresyonu olan çocuklara çeşitli ilaçlarda verilebilir.
 |
|
|
